با بازار سنتی همدان به تاریخ سفر کنید

موقعیت جغرافیایی همدان را در مسیر یکی از شاخه های اصلی جاده ابریشم قرار داده بود و به عنوان یکی از از مراکزمهم مبادلات تجاری به شمار می رفت، اما بازار همدان اکنون علاوه بر خرید و فروش به جاذبه گردشگری نیز تبدیل شده است.
به گزارش کاریز پرس، همدان کم جاذبه طبیعی و بنای تاریخی ندارد، یکی از بناهای تاریخی این استان که همچنان مورد استفاده اهالی این شهر قرار می‌گیرد، بازار سنتی همدان است که برای گردشگری هم فال و هم تماشاست. این بازار قدیمی که درسال 1377 به عنوان آثار ملی در فهرست میراث فرهنگی قرار گرفته مانند دیگر بازار های قدیمی سقف های بلند و در بعضی از قسمت های آن گنبدهایی با معماری ویژه را به نمایش گذاشته است. اینطور که گفته می‌شود، بیشتر بناهایی که در این بازار قرار دارند نیز مربوط به دوره قاجار است. بد نیست بدانید، فضای جغرافیایی فوق که محدوده استقرار بازار را تشکیل می‌دهد، طی طول تاریخ پیدایش همدان از زمان اشکانیان تاکنون همواره جزء ساخت کالبدی همدان به شمار می‌آید. البته در نوشته های تاریخی موجود قدمت این بنای تاریخی رامتعلق به دوره سامانیان می دانند و در برخی دیگر از متون تاریخی سیاحان بجز بنای کاروانسرای گلشن که متعلق به عهد صفوی است، بخش ‌های عمده ی بازار کنونی در دوره قاجار یا پهلوی ساخته شده ‌اند.
بازار سنتی همدان همانند بازار های سنتی تهران، تبریز، زنجان و……. از سقف های بلند و در بخشی از آن گنبد تشکیل شده است، که گذر زمان باعث گشترش آن شده اما همچنان اصالت خود را حفظ کرده با همان شکل و شمایل قدیمی به بقای خود ادامه می‌دهد. این مکان زیبا در حال حاضر دارای ۳۸ بازار و راسته بازار است و ۲۶ سرا و کاروانسرا را در دل خود جای داده است. بزرگ ‌ترین مجموعه ای که در این بازار وجود دارد سرای گلشن و آبادترین آن‌ها سرای گمرک است که جدیدا نوسازی شده است؛ سرای میرزا یکی از سالم ترین و زیباترین سراهای این بازار است که در دو سوی راسته اصلی هسته اولیه بازار قرار دارند و مربوط به دوره ی صفویه است که جز بخش های فعال بازار به شمار می‌آیند.
چرا مسجد، کاروانسرا و بازار با یکدیگر مجاورت داشتند؟
در بازار های سنتی که اکنون با بنای تاریخی از آن یاد میشود، مسجد هایی را در دل خود جای داده اند. علت این موضوع انست که تجار و حجره داران برای ادای نماز ظهر و عصر مجبور به انتخاب مسجدی دور از بازار نباشند تا زمان خود را صرف رفت و آمد کنند. به غیر از مسجد چند گرمابه عمومی نیز مخصوص بازاریان و مسافران وجود داشت که تنها در طول روز فعالیت می‌کردند. وسعت بازار سنتی همدان موجب شده تا جزمسجد و گرمابه کاروانسراهایی هم در مجاورت با آن ساخته شود، که اکنون بخشی از بازار به شمارمی‌آید . آنطور که به نظر می‌رسد علت ساخت کاروانسرا در مجاورت بازار حضور تجار و اقامت آنها در مکانی مناسب بوده است، چرا که کاروانسرا ها مهمترین مراکز تجاری در بازار سنتی همدان محسوب می شود و تعداد کاروانسراهایی که در بازار سنتی همدان وجود دارد بالغ بر ۱۲۰ واحد بوده است که تقریبا دو برابر تعداد کاروانسراهای شهر اصفهان، پایتخت دوران صفویه است. اکثر کاروانسراهای مهم همدان نیز یادگار زمان قاجاریه هستند.