سه رسم همدانی ها در عید نوروز

اگرچه کلیات  جشن نوروز در میان اقوام ایرانی و شهرهای مختلف کشور یکسان است. اما مردم هر شهر جشن نوروز را به سبک و سیاق خاصی برگزار می کنند و از آداب و رسوم خاصی برخوردارند. استان همدان نیز که سابقه ای دیرینه از نظر تاریخی دارد و با نام هگمتانه یادآور تاریخ کهن این سرزمین است، با آداب محلی و خاص خود به استقبال عید نوروز می رود.

کوسه و زن کوسه

به گزارش کاریز پرس، از جمله آداب مشترک بین مردم استان‌های مختلف کشور در عید نوروز  که در استان همدان نیز رایج است، خانه تکانی، خرید لباس نو، خرید برنج، شیرینی و مایحتاج عید، سبزه انداختن و… است. اما جدا از اینها یکی از آداب و رسوم همدانی ها به مناسبت فرارسیدن عید نوروز که البته تا حدودی کم رنگ شده و از میان رفته، کوسه و زن کوسه است. آنها در نقش زن و شوهر چوپان ظاهر مى‌شدند و با ساز و دهل از روستا‌ها به‌راه مى‌افتادند و به شهر مى‌آمدند. تمام اندام و چهره این دو پوشیده بود و تنها سوراخی جلوی چشم آنها برای دیدن فضای بیرون وجود داشت. کوسه و زن کوسه رسالتی شبیه حاجی فیروز داشتند. با این حال این دو به خانه‌های مختلف می‌رفتند و با حرکات خنده‌دار باعث شادی و خنده مردم می‌شدند. اهالی خانه‌هایی که کوسه و زن کوسه را پذیرا می‌شدند به آنها بابت این اقدام مسرت‌بخش هدیه‌ای نقدی و یا غیرنقدی می‌دادند.

شال آویزان کردن برای گرفتن عیدی

شال آویزان کردن که در گویش محلی به آن “شال سالّاماخ”  هم گفته می‌شود، از دیگر آداب و رسوم همدانی‌ها در عید نوروز است که به ترک زبانان این استان اختصاص دارد. در این مراسم افراد به پشت بام خانه‌های اطراف رفته و شالی بلند آویزان می کردند تا از مردم عیدی بگیرند. صاحب خانه هم به میمنت حضور این افراد و همچنین برای استقبال از آنها داخل شال آنها خوراکی و یا پول قرار می‌داد. جدا از اینکه این مراسم نوعی همراهی و کمک به اقشار ضعیف بود، باعث هیجان و شادی خانوار می‌شد.

الفه یا خیرات برای اموات

 

یکی از آداب و رسوم در همدان که به مناسب فرارسیدن جمعه آخر سال و دادن خیرات برای مردگان، به اسم الفه است که به تعبیری به آن عیدمردگان هم گفته می‌شود. در این مراسم مردم ضمن حضور در منزل اقوام و کسانی که عزیزی را از دست داده‌اند، در منزل خود نیز با حلوا و شیرینی به اعتقاد خود به مرده‌ها عیدی می‌دهند. به این صورت که از اقوام و نزدیکان دعوت می‌کنند و با پذیرایی از آنها و همچنین دادن خرما، حلوا، شیرینی و میوه برای اموات فاتحه و صلوات می‌خوانند. این مراسم جدا از حضور آنان بر سر خاک و مزار اموات است.